Sławomir Czerwiński

Skoro już zainstalowałem L^AT_EX-a, przyszła pora na pierwszy dokument – niech zaiwera tekst: „Hello L^AT_EX”.

Tworzę nowy pusty plik – powiedzmy hello.tex – i otwieram go w edytorze teksotwym. Najpierw muszę zdefiniować klasę (typ) dokumentu – standardowo dostępne są cztery podstawowe: artykuł, raport, książka i list. Każdy z nich może zostać użyty do innych celów, ale w tej chwili bez zbędnych komentarzy użyję najprostrzego – artykułu:

\documentclass{article}

Dla dokumentu można także zdefiniować do kilkunastu dodatkowych parametrów. Ja określę dwa – rozmiar papieru (A4) oraz podstwową wielkość czcionki (11 pt):

\documentclass[a4paper,11pt]{article}

Teraz pora na zawartość dokumentu:

\documentclass[a4paper,11pt]{article}
\begin{document}
  Hello \LaTeX{}!
\end{document}

Kompiluję dokument przy pomocy polecenia pdflatex hello.tex i otrzymuję plik wynikowy hello.pdf, w którym znajduje się jedna linijka tekstu:

Hello L^AT_EX!

Jak zapewne widać w przykładzie, znak „\” zaczyna komendy (znaczniki) języka. Wewnątrz nawiasów klamrowych lub kwadratowych znajdują się parametry takich komend.

Znaczniki \begin oraz \end wyznaczają zakres tzw. środowiska, którego nazwa jest parametrem obu komend. Każdy dokument powinien posiadać jedno środowisko document, wewnątrz którego znajduje się cała treść. Wszystko, co poprzedza ciało dokumentu nazywa się preambułą.

Użyta w przykładzie komenda \LaTeX służy do wstawienia w tekście logo L^AT_EX-a (podobnie działa komenda \TeX). Komenda ta została zakończona pustą listą parametrów ({}) – nie jest to wymagane, lecz trzeba wskazać kompilatorowi, że wykrzyknik nie należy do nazwy komendy. Zamiast nawiasów klamrowych mógłbym dla uzyskania tego samego efektu użyć spacji:

Hello \LaTeX !

Jednak ten sposób może czasem powodować problemy – na przykład taki tekst:

\LaTeX rulez!

będzie widoczny jako:

L^AT_EXrulez!

Kompilator traktuje spację (właściwie dowolną ich ilość) jako oddzielenie komendy od reszty tekstu. Dlatego w tym wypadku trzeba napisać:

\LaTeX{} rulez!

Zanim zacznę opisywać bardziej zaawansowane elementy L^AT_EX-a, Napiszę jeszcze w treści kilka pangramów z Wikipedii, aby przetestować czcionkę (komenda \\ oznacza złamanie linii bez tworzenia nowego akapitu, a ~ to twarda spacja):

\documentclass[a4paper,11pt]{article}
\begin{document}

Pchnąć w~tę łódź jeża lub ośm skrzyń fig.\\
Pójdźże, kiń tę chmurność w~głąb flaszy!\\
Dość gróźb fuzją, klnę, pych i~małżeństw!\\
Pójdź w~loch zbić małżeńską gęś futryn!\\
Filmuj rzeź żądań, pość, gnęb chłystków!\\
O,~mógłże sęp chlań wyjść furtką bździn.\\
Mężny bądź, chroń pułk twój i~sześć flag.\\
Chwyć małżonkę, strój bądź pleśń z~fugi.

\end{document}

I… niespodzianka! – w pliku PDF nie ma polskich znaków. Aby uaktywnić obsługę języka poskiego, użyję dwóch pakietów – inputenc do określenia kodowania znaków i polski w celu załadowania polskich makr i czcionek. Pakiety dodaję w preambule – pod określeniem klasy dokumentu:

\documentclass[a4paper,11pt]{article}

\usepackage[utf8]{inputenc}
\usepackage{polski}

\begin{document}
# Tutaj pangramy.
\end{document}

Użyłem tutaj kodowania UTF-8 (utf8), lecz w systemie Windows prawdopodobnie właściwe będzie systemowe cp1250.

Na tym zakończę dzisiaj omawianie L^AT_EX-a. Następnym razem opiszę dokładniej strukturę dokumentów dla klas: artykuł, raport, książka.